Filtry zmiękczające są przyrządami hydraulicznymi przeznaczonymi do eliminowania twardości z oczyszczanej wody. Wysoka twardość wody jest wynikową zawartości jonów wapnia oraz magnezu. Powodują one białawego nalotu – kamienia kotłowego – na bateriach prysznicowych i produktach AGD. Kamień jest uciążliwym następstwem znacznej twardości wody. Przez jonowy format twardości wody zmiękczacze wody bazują na jonowymiennych złożach kationitowych (jony magnezu oraz wapnia posiadają ładunek dodatni). Przykłady takich złóż to m.in. żywica kationitowa. Są to zdecydowanie kwaśne złoża o niskim odczynie pH.

Obok eliminowania twardości z wody niektóre ze złóż doskonale radzą sobie również z takimi niepożądanymi substancjami jak żelazo lub amoniak. Żywotność złóż jonowymiennych jest w miarę duża i waha się od 10 do 15 lat. Wówczas niezbędna jest pełna zamiana złoża. W czasie użytkowania złoże zatraca swe własności jonowymienne, toteż co pewien czas powinno się praktykować regenerację roztworami soli. Ilość dni pomiędzy regeneracjami jest ustalana indywidualnie oraz ściśle zależy od jakości wody oraz pojemności jonowymiennej aparatu (ściśle uzależnionej od ilości żywicy). Obecne zmiękczacze wody cechują bardzo wysokie wartości natężenia przepływu, zarządzane są stuprocentowo automatycznie, zaś jakość wody wynikowej spełnia najsurowsze wymogi użytkowników.